Boeren in Zwiep

Drie eeuwen landbouw op zand

Het opruimen van de boedel van de jong overleden broer van Jos Geerligs leidde tot een reeks ontdekkingen. Het begon met de ordening van 400 bidprentjes en het onderbrengen ervan in parentelen. Daarna viel de enorme sterfte op in de eigen familie.

De sterfte in de tweede helft van de 19e eeuw blijkt een erfenis van feodale tijden en voortgaande verschraling van zandgrond. Een grotere import van tarwe na 1880 heeft de rogge die de zandboeren verbouwen onverkoopbaar gemaakt. Dit markeert het begin van intensieve veehouderij na 1900.
Daarna hebben in de 20e eeuw drie generaties Geerligs geboerd op de Horst te Zwiep bij Barchem. Opa Jacob is zuinig met schaarse stalmest. Vader Hendrik gaat op in de techniek en het gebruik van kunstmest. Broer Toon komt om in de drijfmest. De tijden zijn onherkenbaar veranderd.

De veranderingen spelen tegen een achtergrond van sociale gelaagdheid en achterstelling in een Achterhoekse boerengemeenschap. Denk daarbij aan een korte levensverwachting, schamele huisvesting en minimale opleiding. Feodalisme, religie en dwang van innovatie en vrije markt trekken na elkaar diepe sporen. Verbluffend zijn de parallellen uit het verleden met wat zich op globale schaal herhaalt in onze tijd… bevindingen door het schrijven van deze familiekroniek.

Boeren in Zwiep is vanaf 16 oktober verkrijgbaar in verschillende winkels in Lochem en omstreken en tevens op deze website te bestellen.